Hondsdolheid

ook gekend als rabiës.

Rabiës

Hondsdolheid of Rabiës

Enkele feiten

  • Hondsdolheid komt voor in meer dan 150 landen en gebieden.
  • Wereldwijd sterven er jaarlijks meer dan 55 000 mensen aan rabiës.
  • 40% van de slachtoffers die gebeten zijn door de  hondsdolle dieren zijn kinderen onder de 15 jaar.
  • Honden zijn de bron van 99% van de menselijke rabiës sterfgevallen.
  • Wondreiniging en medicatie binnen een paar uur na contact met een verdacht besmette dier kan de besmetting van rabiës tegenhouden.
  • Elk jaar meer dan 15 miljoen mensen wereldwijd een preventieve kuur (om de ziekte te voorkomen) krijgen.


Hondsdolheid is een zoönose (een ziekte die wordt doorgegeven aan mensen door dieren) die wordt veroorzaakt door een virus. De ziekte infecteert huisdieren en wilde dieren, en de verspreiding bij de mensen gebeurt  door middel van nauw contact met besmette speeksel of via beten of krassen.

Rabiës is aanwezig op alle continenten, met uitzondering van Antartica, maar meer dan 95% van de menselijke sterfgevallen vindt plaats in Azië en Afrika.

Symptomen

De incubatietijd voor rabiës is meestal 1-3 maanden, maar kan variëren van <1 week tot 1 jaar. De eerste symptomen van rabiës zijn koorts en vaak pijn of een ongebruikelijke of onverklaarbare tintelingen, prikkelend of brandend gevoel  op een wond.

Er zijn twee vormen van de ziekte:

Mensen met een furieuze rabiës vertonen tekenen van hyperactiviteit, opgewonden gedrag, watervrees en veelal krampen. Na een paar dagen kan de dood optreden door hart-en ademstilstand.

Paralytische rabiës is goed voor ongeveer 30% van het totaal aantal gevallen bij de mens. Deze vorm van rabiës loopt even dramatische af en duurt meestal langer dan de woedende vorm. De spieren verlammen geleidelijk , te beginnen op de plaats van de beet of krab. Een coma kan volgen en uiteindelijk de dood.

Transmissie

Mensen zijn besmet na een beet of krab van een besmet dier.

Honden zijn de belangrijkste gastheer en verspreider van hondsdolheid. Zij zijn de bron van besmetting in alle van de naar schatting 55 000 jaarlijkse rabiës doden in Azië en Afrika.

Naast de honden zijn ook vleermuizen  de bron van heel wat menselijke sterfgevallen door hondsdolheid in de Verenigde Staten van Amerika en Canada. Vleermuis-hondsdolheid heeft zich onlangs ook ontpopt als een bedreiging voor de volksgezondheid in Australië, Latijns-Amerika en West-Europa.

Menselijke sterfgevallen na blootstelling aan beten van vossen, wasberen, stinkdieren, jakhalzen, mangoesten en andere wilde carnivoren  zijn zeer zeldzaam.

Besmetting kan ook optreden wanneer geïnfecteerd materiaal – meestal speeksel – in direct contact komt met de menselijke slijmvliezen of verse huidwonden.

Mens-op-mens overdracht door bijten is theoretisch mogelijk, maar dit is nooit bevestigd.

Zelden kan rabiës worden overgedragen door inademing van het virus-bevattende aerosol of via transplantatie van een geïnfecteerd orgaan. Inname van rauw vlees of andere weefsels van dieren die besmet zijn met hondsdolheid is geen bron van humane infectie.

Wie loopt het meeste risico?

Hondsdolheid bedreigt meer dan 3,3 miljard mensen in Azië en Afrika. Vooral mensen op het platteland lopen meer risico dan mensen uit stedelijke gebieden.

Armere mensen lopen eveneens een hoger risico daar zij de preventieve vaccinaties meestal niet kunnen betalen.

Hoewel alle leeftijdsgroepen gevoelig zijn, toch komt rabiës het meest voor bij kinderen onder de 15 jaar; gemiddeld 40% van de geïnfecteerden zijn kinderen in de leeftijd van 5-14 jaar, en de meerderheid daarvan is mannelijk.

Trefwoorden: , , , , , , , , , , , , ,